Van Girls Only naar Girls Everywhere

Bij Area51 in Eindhoven wordt volop aan street sports gedaan: skateboarden, BMX freestyle, freerunnen en meer. Toch wordt een ongewenste ‘trend’ ook hier steeds zichtbaarder: de deelname van het aantal meiden dat actief is binnen de street sports en street culture blijft achter ten opzichte van de jongens. En dat moet anders. Met steun van het BrabantSport Fonds werken Area51, Stichting Sportservice Noord-Brabant (SSNB) en het Brabant Street Platform daarom samen aan een vernieuwende aanpak. “Wij willen samen met de meiden ontdekken waar het beter of anders kan.”

“Meiden beginnen wel met sporten, dus daar zit het probleem niet,” vertelt Meander van der Weijst, bedrijfsleider bij Area51. “We zien dat ook bij onze lessen. Meisjes nemen deel vanaf een jaar of zes. En dan zijn het er op zich best veel! Maar vanaf de puberteit haken ze een beetje af.” 
 
Dat beeld staat niet op zichzelf. Ook elders in Brabant zien organisaties in street sports en street culture dezelfde ontwikkeling. Zo bleek tijdens een bijeenkomst van het Brabant Street Platform op 1 april. Brabant Street Platform is een provinciaal netwerk van makers, (educatieve) organisaties, gemeenten, events en fondsen uit de street culture- en street sports-scene, dat zich inzet voor verbinding en versterking van de sector. Bij de bijeenkomst kwamen zo'n 25 tot 30 vertegenwoordigers uit de hele Brabantse scene samen. 
 
“Het is een beeld dat veel wordt herkend, al scheelt het wel per discipline,” zegt Noud van Herpen, programmamanager bij SSNB, dat ook onderdeel is van Brabant Street Platform. “Het platform bestaat uit een enorm divers gezelschap met verschillende projectleiders” verduidelijkt hij. “Neem bijvoorbeeld Roos Giethoorn, zij komt vanuit street art. En zo zijn er nog veel meer disciplines die met elkaar samenwerken. Met SSNB focussen we ons dan weer onder meer op sporten en bewegen in de openbare ruimte, van voetbalpleintjes tot skatevoorzieningen, en we weten dat daar minder meiden komen.”

Onderzoeken van organisaties als het CBS, RIVM en NOC*NSF leverden verontrustende cijfers op. Noud somt op: “Vanaf hun dertiende is nog maar één op de drie meisjes buiten actief. Meiden voelen zich vanaf hun achtste tien keer vaker onveilig in de openbare ruimte dan jongens, en twee op de drie jonge vrouwen tussen de 12 en 25 jaar zijn op straat lastiggevallen of geïntimideerd.” Hij vervolgt: “Dat wil niet zeggen dat er geen meiden zijn die buiten sporten. Maar er zijn er ook heel veel die zich daar niet vrij in voelen. En daar moet je iets mee.”

De samenwerking tussen de drie initiatiefnemers is niet alleen gericht op meer deelname, maar vooral op het begrijpen van de drempels die meiden ervaren. Dit alles komt samen in de aanpak Get on Board Brabant: More Women and Girls in Street Sports, met daarbinnen de Code voor Meiden in Street Culture. 

In gesprek met meiden en vrouwen 
De aanpak werkt langs drie sporen. De eerste stap bestaat uit een reeks Girls Only-avonden in het skatepark van Area51. Er is op die avonden gratis materiaal en begeleiding op verschillende niveaus, zodat beginners op hun eigen tempo kennismaken met de verschillende disciplines. Naast het sporten is er op deze avonden aandacht voor sfeer en ontmoeting. Meander: “We hebben geprobeerd om gezelligheid te creëren in het café om ook mensen te trekken die het skaten misschien spannend vinden. We geven creatievelingen een platform om die avond hun skills te laten zien. Zo hebben we een vrouwelijke dj, is er een stand waar je zelfgemaakte sieraden kunt kopen of bekijken en organiseren we een kledingruil. In de basis is dat gewoon een leuke ontmoeting. En van daaruit proberen we iedereen enthousiast te maken voor de workshops.” 

Van ongeschreven regel naar zichtbare regel 
Tijdens deze avonden wordt input opgehaald bij de driehonderd tot vierhonderd deelnemers via gesprekken en vragenlijsten over drempels, behoeften en motivatie. “Wij willen die events echt gebruiken om samen met de meiden te ontdekken waar het beter of anders kan,” zegt Meander. Eén van de opvallende uitkomsten is de behoefte aan duidelijke omgangsregels in skateparken en op andere openbare street-sportlocaties. Een beetje te vergelijken met de veertien spelregels die bij Cruyff Courts hangen. Meiden zien dit als een houvast dat aan iedereen laat zien hoe je met elkaar omgaat.  
 
Naast de input vanuit de Girls Only-avonden worden interviews afgenomen met rolmodellen uit de scene. Al die informatie moet inzicht geven in hoe meer meiden en vrouwen wél hun weg vinden binnen street sports en street culture. 

Op basis van de opgehaalde ervaringen start een co-creatietraject. “De geleerde lessen die we nu opdoen bij Area51 nemen we mee naar het Brabant Street Platform,” zegt Noud. “Daar toetsen we ze bij andere disciplines en locaties in de provincie. Zo komen we samen tot een Code voor Meiden in Street Culture. Wat erin komt? Do's en don'ts, maar ook richtlijnen voor veiligheid en respect. Ook delen we straks praktische handvatten voor locaties en evenementen. Maar je moet de Code zien als beginpunt. Het is niet iets wat je één keer maakt en dan online zet. Het moet de komende jaren worden doorontwikkeld en gedragen door de scene zelf.”

Aantoonbaar meedoen 
In december volgt een officiële lancering van de Code met een zichtbaar ondertekenmoment. Organisaties die zich aansluiten, spreken daar expliciet uit dat ze zich aan de afspraken verbinden. “We willen echt dat partijen laten zien dat ze erbij horen, en dat het iets is dat breed gedragen wordt,” aldus Noud. De Code moet zorgen voor structurele verandering in de Brabantse street sports en street culture. SSNB en Brabant Street Platform zorgen voor Brabant-brede verspreiding. 

Meander vat het tot slot krachtig samen: “Het is superfijn dat we de Girls Only-avonden hebben, maar uiteindelijk willen we dat ze ook op een gewone dinsdagavond komen sporten. Net als de jongens.”

De bijdrage van BrabantSport Fonds wordt ingezet voor het realiseren van de co-creatiesessies, het formuleren van de code en de verspreiding daarvan.