SPORT EN DEFENSIE MAKEN WEERBAAR:

Uit onderzoek van het RIVM en Trimbos blijkt dat ongeveer één op de drie jongeren mentale klachten zoals stress, somberheid of eenzaamheid ervaart. Sport is een bewezen beschermende factor voor mentale gezondheid. Daarom zet de ‘Sport en Defensie Maken Weerbaar (SDMW) beweging’ dit in als krachtig middel om mentale en fysieke weerbaarheid van jongeren te versterken. Dankzij steun van BrabantSport Fonds komt SDMW nu ook naar Brabant.

SDMW ontstond als eendaags event in 2021 tijdens de NOC*NSF Nationale Sportweek. Sindsdien is het uitgegroeid tot een landelijke beweging. De beweging groeit stevig door. In 2026 worden landelijk zo’n 8.500 jongeren bereikt. Brabant maakt nu onderdeel uit van die groei, met een bijzondere start van het programma in drie gemeenten. 

Start met beleefdagen

Vanaf april trapt SDMW af in Brabant middels beleefdagen in Oss, Helmond en Breda. “Die dag staat helemaal vol met fysieke challenges, sportclinics en samenwerkingsopdrachten,” zegt Jimte Poelman, projectmanager SDMW. “We mixen groepen van verschillende opleidingsniveaus, zodat jongeren elkaar ontmoeten en leren samenwerken.”

De beleefdag bestaat uit een combinatie van defensie- en sportonderdelen. In het reguliere programma is deze dag een onderdeel in een reeks lessen. Jongeren doorlopen vijf challenges vanuit Defensie, zoals zelfverdediging en samenwerkingsoefeningen, aangevuld met drie sportonderdelen zoals bijvoorbeeld rugby, BMX of schermen. 

Gedurende de dag zijn er continu reflectiemomenten. Jongeren ervaren via sport en fysieke opdrachten hoe samenwerken, doorzetten en omgaan met tegenslag hen sterker maken. 

Van ervaring naar verdieping

Na de start kunnen Brabantse gemeenten zich aanmelden voor deelname aan het reguliere SDMW-programma. Dit traject richt zich voornamelijk op (pre-)examenleerlingen, mbo- en hbo-studenten en loopt over meerdere weken in het schooljaar. Jimte schetst het programma in grove lijnen. 

“Het programma start met Veteraan voor de klas. Aan de hand van interactieve video’s krijgen jongeren dilemma’s voorgeschoteld en leren zij, onder begeleiding van een veteraan, keuzes maken, samenwerken en vooruitdenken. Daarna volgt een beleefdag, deze is aangevuld met een workshop voor docenten. Die sluit aan bij de groeiende vraag vanuit het onderwijs om invulling te geven aan burgerschap en weerbaarheid. Docenten krijgen handvatten en werkbladen om deze thema’s structureel terug te laten komen in de les.
Jongeren vanaf 17 jaar kunnen vervolgens deelnemen aan een driedaagse impact bivak genaamd MDT Missie (Maatschappelijke Dienst Tijd), gevolgd door een sociale missie van 40 uur vrijwilligerswerk.”

Na afloop is er aandacht voor nazorg. Jongeren die dat willen kunnen via de gemeente in contact komen met organisaties die hen op fysiek of mentaal vlak helpen ontwikkelen. SDMW verbindt in hun programma sport, onderwijs en het sociaal domein. Er wordt dan ook altijd gezocht naar lokaal maatwerk, zodat het programma aansluit bij bestaande netwerken en initiatieven rondom mentaal welzijn van jongeren.

Niet goed is opnieuw

De enthousiaste projectmanager deelt de gedachte achter de aanpak van SDMW. 
Jimte: “Voor jongeren is structuur en richting belangrijk. Door verschillende oorzaken missen ze dat steeds vaker. Onder andere door minder deelname aan het verenigingsleven.” 
En dat terwijl de uitdagingen voor jongeren groter worden. Denk aan een soms onzeker toekomstbeeld, druk vanuit sociale media, individualisering en minder lichaamsbeweging.

Juist daarom is sport als middel gekozen, maar belangrijke waarden maken het verschil in dit 
programma, legt Jimte uit: “Wij werken vanuit vier basisregels: Tijd is tijd, Afspraak is afspraak, Niet goed is opnieuw en Geen bullshit. Door jongeren fysiek uit te dagen en tegelijkertijd te spiegelen op die waarden, leren ze omgaan met tegenslag, doorzetten en samenwerken. We halen jongeren daarbij bewust uit hun comfortzone, zodat ze echt ervaren hoe ze reageren onder druk en wat hen daarbij kan helpen.”

Europe Day

De Brabantse start van SDMW is gekoppeld aan Europe Day, de jaarlijkse viering van de oprichting van de Europese Unie, vertelt Jimte tot slot. “Vorig jaar was Cecilia Thorfinn - hoofd vertegenwoordiging en teamleider communicatie bij de Europese Commissie - bij ons te gast.” De Europese Commissie wil weerbaarheid bij jongeren in Europa stimuleren en ons programma werd erg enthousiast ontvangen. Zo ontstond het idee om onze start in Brabant samen te brengen met campagne ‘onbegrensd ontdekken’ rondom Europe Day.”

Partners
Binnen de ‘Sport en Defensie Maken Weerbaar (SDMW) beweging’ zijn behoorlijk wat partners betrokken. Het Ministerie van Defensie, NOC*NSF, het Nederlands Veteraneninstituut, het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, CIOSNL, MBO Utrecht, Verbindion en De Harde Leerschool werken samen aan een weerbare samenleving. 
Meer informatie is te vinden op www.sportsdefence.com