Echte mannen huilen niet.

“Je bent toch een man? Je moet niet huilen.” 
“Als je het gevoel hebt dat je alles alleen moet doen, dan ga je het ook alleen doen.” 
“Je moet sterk zijn, het zelf oplossen. Dat is wat mannen hebben geleerd, maar waarom?”  
Treffende uitspraken uit de mond van voormalig profvoetballers die te zien zijn in de documentaire Echte Mannen Huilen Niet van filmplatform Cinetree, mede mogelijk gemaakt door het BrabantSport Fonds, Eredivisie CV en Vriendenloterij. De impactcampagne eromheen krijgt nu ook in Brabant een vervolg: 25 van de 50 workshops vinden in onze provincie plaats. 

Ron Vlaar, Ryan Donk, Gianni Zuiverloon, Edson Braafheid en Brabander Thomas Marijnissen zijn enkele voormalig profs die we zien in de documentaire. Voor de buitenwereld lijkt het alsof ze alles hebben, van binnen voeren ze een strijd die niemand ziet. Dat geldt voor meer mannen, ook als ze geen profvoetballer zijn. Onderzoek van het CBS laat zien dat 39% van de mannen kampt met mentale problemen. Het taboe daaromheen zorgt ervoor dat praten over uitdagingen zelden gebeurt. De gevolgen daarvan worden integer, mooi en soms pijnlijk duidelijk in deze must-see waarin de makers voor een bijzondere werkwijze kozen. 

Veilige omgeving  
"We hebben de mannen meegenomen naar de bossen van het KNVB-complex," vertelt producent en directeur Ralf Roex van Cinetree. "De eerste regel die we invoerden was dat telefoons weg moesten. Hierdoor creëerden we een veilige en besloten bubbel. Onder begeleiding van professionals, zoals een oud-commando werden oefeningen gedaan en gesprekken gevoerd." 

Intense gesprekken, zo blijkt. Niet alleen prestatiedruk of faalangst komen aan de orde. We horen verhalen over problemen waar meer mannen mee kunnen worstelen: scheidingen, verslavingen, paniekaanvallen of rouw. Dat laatste bleek voor Thomas Marijnissen de trigger voor mentale ongezondheid, legt de oud-voetballer van NAC Breda uit.

"Ik was 16 toen mijn vader overleed. Op mijn 17e sloot ik aan bij de selectie, iets waar ik samen met hem naartoe had gewerkt. Mijn verdriet en de boosheid hield ik voor mezelf. Ik kreeg na een tijdje paniekaanvallen, had angst om te slikken en te stikken, en ervoer prestatiedruk. In eerste instantie kon ik het redelijk verbloemen. Maar toen ik niet meer naar de club durfde te rijden, was voor NAC duidelijk dat begeleiding van een sportpsycholoog goed zou zijn." 

“Of dat hielp? Nee, niet voldoende, want ik heb mezelf niet opengesteld. Ik wilde niet als zwakkeling worden bestempeld. Je wil niet de enige in de kleedkamer zijn waar 'iets' mee is. Ik zag het niet meer zitten en ben gestopt met profvoetbal. Ik kon alleen de jongensdroom niet loslaten dus ben tóch gaan praten met mensen in mijn omgeving. Ik zocht hulp en maakte na vijf jaar een comeback." 

Overspoeld met reacties 
Ook Ralf heeft dankzij zijn vrouw Hanna Verboom (tevens oprichter van Cinetree) ervaringen met het taboe rondom mentale problemen. Toen Verboom in 2021 een openhartig interview gaf aan de Volkskrant en haar ervaringen deelde, werd ze overspoeld met reacties. De rode draad: zo herkenbaar, fijn om te lezen dat ik niet de enige ben! 

"Dat was voor ons de bevestiging dat aandacht voor dit onderwerp nodig blijft," vertelt Ralf. "Toen ik een paar jaar later in gesprek kwam met jongens uit een vriendengroep die twee vrienden verloren door zelfdoding, en zich hardop afvroegen waarom ze van niets wisten, werd voor mij duidelijk dat mentale gezondheid bij mannen écht aangekaart moet worden." 

De voetbalwereld als decor voor een documentaire kwam direct in Ralf op. Er heerst een cultuur waarin je sterk moet zijn en waar kwetsbaarheid tonen lastig is. Bovendien zijn voetballers rolmodellen en de perfecte kandidaten om de kracht van kwetsbaarheid op te zoeken. 

BrabantSport Fonds: eerste steunpartner 
Cinetree maakt impactvolle documentaires die altijd een follow-up hebben. In dit geval is het de combinatie van de documentaire en een workshop. In de zoektocht naar geschikte uitvoeringspartners werd contact gelegd met de Play Mental Foundation van Gianni Zuiverloon en Edson Braafheid. Zij wilden meteen meewerken. 
En dan was er nog de zoektocht naar organisaties die het project mede mogelijk maken.  
Ralf: “Hiervoor hebben we een trailer van drie minuten ontwikkeld. BrabantSport was de eerste die na het zien van de trailer direct aangaf: wij willen faciliteren en ondersteunen.”

Met haar fonds richt BrabantSport zich op maatschappelijke activatieprojecten, waar fitheid en verbondenheid centraal staan. En bij 'fitheid' hoort ook 'mentale fitheid'.  
Bovendien is sport in dit project ook een potentiële plek voor vooruitgang. De Play Mental Foundation bezoekt dit kalenderjaar namelijk 25 voetbalverenigingen in Brabant. Daar wordt het gesprek gestart met spelers, trainers of geïnteresseerden. En dat gesprek is voor iedereen relevant, zegt Thomas: “Uiteindelijk krijgt iedereen te maken met tegenslag, want dat is nou eenmaal het leven. Hoe je daarmee om moet gaan vraagt om kennis en tools. Maar eerst en vooral: praten en realiseren dat het normaal is om je niet normaal te voelen. En beseffen dat je elkaar nodig hebt.”

Bevrijding 
Door al zijn ervaringen geeft Thomas al sinds 2024 trainingen en workshops op scholen, bij sportclubs en bedrijven. “Ik zeg altijd: ze moeten soms een verhaal horen. Achteraf gezien had ik ook een verhaal willen horen van iemand die mentale problemen had. Dan had ik misschien gedacht: als hij erover kan praten, dan kan ik het ook. Het is niet alleen voor je mentale gezondheid belangrijk, ook voor je fysieke fitheid. Als het hoofd het niet wil, blokkeert het lichaam," zegt Thomas. "En als je het lichaam dan ook nog eens de verkeerde brandstof meegeeft, kom je sneller in de problemen. Het is dus belangrijk om problemen tijdig te kunnen tackelen." 
 
Je zou denken dat Thomas als ‘expert’ de bossen van Zeist betrad. Toch ontstond ook bij hem nieuwe ontlading van verstopte gevoelens. “In de tijd van de opnames was ik net gestopt met profvoetbal. Dat maakte me wankel. Het was namelijk dé reden waarom ik die jaren daarvoor hulp had gezocht en ben teruggekeerd binnen de lijnen. En nu was die reden er niet meer. Ik moest weer gaan kijken naar wie ik ben, wat ik wil en wat blokkades zijn.”  
Zonder al te veel weg te geven: het is een prachtig en kwetsbaar moment in de documentaire waar eens te meer duidelijk wordt dat praten zorgt voor bevrijding… 
 
Bekijk hier de documentaire. En heb je als sportvereniging interesse in de workshop? Ga naar de website van Play Mental Foundation voor meer info en beschikbaarheid.