NAC Beweegt Breda: de aantrekkingskracht van De Parel van het Zuiden

Met NAC Beweegt helpt NAC Maatschappelijk hun supporters aan een actievere leefstijl. Voor kinderen is er zelfs NAC Beweegt Junior. Vanaf september komt de club met een nieuwe variant: NAC Beweegt Samen Sterk, speciaal voor volwassenen met een lage sociaaleconomische positie. Hoewel de basis hetzelfde blijft – twaalf weken werken aan een gezondere leefstijl – is de aanpak op een aantal punten veranderd. Die veranderingen zijn het resultaat van een eerdere pilot in de Bredase wijken. Wat blijkt? Het stadion is een belangrijke motivator.

NAC Beweegt Samen Sterk is ontstaan uit NAC Beweegt in de Wijk, een project dat samen met Avans Hogeschool werd ontwikkeld en onderzocht. Ook in dat programma richtte de maatschappelijke tak van de Bredase profclub zich op inwoners uit de zogenoemde Verbeter Breda-wijken, een bewuste keuze. "In deze wijken wonen veel mensen met een lage sociaaleconomische status. Uit onderzoek van onder andere Kenniscentrum Sport en Bewegen weten we dat die groep minder actief aan sport doet", vertelt NAC Maatschappelijk manager Elvera de Kam. "Er spelen problematieken die het lastig maken om mensen überhaupt te motiveren. Dan kun je denken aan geldproblemen, eenzaamheid of een chronische aandoening. Die groep willen we graag helpen.” 

De wijk bleek niet de oplossing 
De opzet van NAC Beweegt in de Wijk leek logisch: sport zo dicht mogelijk bij huis aanbieden. De gedachte was dat de drempel lager zou worden. Bovendien was het de bedoeling dat deelnemers aan dat programma na afloop zelf beweeggroepjes in hun wijk zouden opzetten en onderhouden. De praktijk bleek weerbarstiger. "Het community-idee klinkt theoretisch heel mooi," zegt Elvera. "Maar we zagen dat mensen vaak al zoveel andere zorgen hebben, dat het niet realistisch is om hen ook verantwoordelijk te maken voor het organiseren van nieuwe groepen.” 

Misschien wel de belangrijkste uitkomst van de pilot was dat deelnemers juist enthousiast werden van de omgeving van NAC Breda. Een aantal bijeenkomsten vond in het Rat Verlegh Stadion plaats. "Wij dachten dat we het vooral in de wijk moesten zoeken. Maar deelnemers gaven juist aan dat ze de beleving van het stadion zo ontzettend leuk vonden. Ze wilden daar heel graag naartoe komen." 

Die uitkomst heeft geleid tot een duidelijke keuze. NAC Beweegt Samen Sterk vindt straks plaats in het stadion, waar deelnemers wekelijks sporten en leefstijlcoaching krijgen op het gebied van beweging, voeding, stress en mentale gezondheid. NAC Breda als omgeving blijkt volgens Elvera een belangrijk voordeel als het gaat om die eerste stap. “De club is voor veel deelnemers een vertrouwde omgeving. Het geeft automatisch een stukje verbondenheid waardoor mensen zich er prettig voelen.” 

Leefstijlverandering 
Het programma NAC Beweegt Samen Sterk gaat vanaf september twaalf weken lopen. Er zijn drie instroommomenten. De deelnemers trainen elke week samen, onder begeleiding van Monné Zorg en de sport- en beweegcoördinator van NAC Maatschappelijk. Daarnaast krijgen ze leefstijlcoaching op vier gebieden: bewegen, voeding, stress en mentale gezondheid. 
Daar bovenop komen extra groepsactiviteiten die deelnemers dichter bij elkaar brengen. Zo wordt ook gewerkt aan versterking van het sociale netwerk van deelnemers.  

Voor de werving werkt NAC Maatschappelijk samen met organisaties die de doelgroep al goed kennen. Quiet Breda en Stichting Springplank spelen daarbij een belangrijke rol. Zij hebben dagelijks contact met inwoners die baat kunnen hebben bij het programma en weten hoe zij hen het beste kunnen benaderen.

Hoewel het oorspronkelijke community-model is losgelaten, blijft onderlinge ondersteuning wel een belangrijk onderdeel. Daarvoor zet NAC een buddy-systeem op. “We merkten dat ervaren deelnemers uit andere NAC Beweegt-trajecten ook nu weer mee willen doen. Maar dan zeggen we: ‘jij bent al eens aan de beurt geweest, maar je bent zeker welkom als je ook een rol pakt’. De oud-deelnemers die daarvoor openstaan begeleiden de nieuwe deelnemers, bijvoorbeeld door samen te sporten of hen wegwijs te maken in het lokale sportaanbod. Zij hebben immers die kennis al opgedaan. Maar het kan ook een hardloopmaatje worden of iemand die even net dat duwtje in de rug kan geven als dat nodig is,” aldus Elvera. 

Twaalf weken en verder 
Al tijdens het traject wordt gekeken naar welk beweegaanbod deelnemers willen en kunnen toewerken. Daarbij spelen ook financiële mogelijkheden een rol. Niet iedereen kan een abonnement op een commerciële sportschool betalen, waardoor juist betaalbare verenigingen of andere lokale aanbieders beter passen. Maar dat moet je als inwoner dan maar net weten. Niet voor iedereen is dat even duidelijk. NAC Maatschappelijk denkt daarin mee. Na afloop worden de deelnemers zeker niet ‘losgelaten’. Elvera: “We nemen na drie en zes maanden opnieuw contact op en is er een terugkomdag. Natuurlijk om te bespreken hoe het gaat, en waar nodig helpen we bij de overstap naar een sportvereniging.”

Leren en verbeteren 
Avans Hogeschool is ook in dit traject betrokken voor onderzoek naar de effecten van het programma. Deelnemers krijgen aan het begin en einde van het traject een fysieke meting en vullen vragenlijsten in over hun gezondheid en welzijn. Op basis daarvan wordt het programma steeds verder aangescherpt. De ambitie van NAC Maatschappelijk reikt namelijk verder dan deze eerste projectperiode die loopt tot december 2027. Net zoals NAC Beweegt en NAC Beweegt Junior moet ook NAC Beweegt Samen Sterk uiteindelijk een vaste plek krijgen binnen het maatschappelijke aanbod van de club. "Eigenlijk bouwen we steeds verder aan verschillende versies van NAC Beweegt," zegt Elvera tot slot. "Voor volwassen supporters, voor kinderen en nu ook voor inwoners die misschien wel het hardst ondersteuning nodig hebben." 
 
De bijdrage van het BrabantSport Fonds wordt ingezet voor de beweegtrainingen, de leefstijlcoaching, groepsactiviteiten en evaluaties met de deelnemers.

Benieuwd naar meer projecten? Ontdek hoe we samen Brabant sterker maken door sport.