'Meer bewegen' is makkelijk gezegd. In Helmond laten ze zien hoe het wél kan.

"U zou eigenlijk wat meer moeten bewegen." Het is een advies dat jaarlijks duizenden Nederlanders krijgen van een behandelend specialist. Maar voor veel mensen blijkt dat toch een lastige opgave. Ze voelen zich niet thuis in het sportaanbod, weten niet waar ze moeten beginnen of haken na een paar weken weer af. In Helmond komt een nieuwe aanpak die ervoor moet zorgen dat meer inwoners aan sport en beweging gaan doen en hun leefstijl gaan aanpassen. 
 
Een beweegmakelaar vormt het hart van het nieuwe Leefstijl- en Beweegloket Helmond, dat voortkomt uit een samenwerking tussen Jibb+, het Elkerliek Ziekenhuis en de partners binnen Gezond Helmond. De makelaar is niet iemand die alleen een folder meegeeft of een lijstje met sportclubs overhandigt, maar een professional die samen met inwoners kijkt wat écht bij hen past en hen persoonlijk begeleidt naar een passende beweegactiviteit.

Druk op de zorg 
Cardioloog Jeroen Lammers is de aanjager van het Leefstijlloket, vertelt Rob van der Wijst, algemeen manager bij Jibb+. “De cardioloog vond dat de verwijzing naar een gezondere leefstijl niet pas in het ziekenhuis moet beginnen, maar veel eerder en het liefst al in de wijk. Bijvoorbeeld door een buurvrouw, huisarts of fysiotherapeut. De zorg staat nu al voor een enorme uitdaging. Nederlanders leven langer, maar krijgen ook vaker te maken met chronische aandoeningen als diabetes, hart- en vaatziekten en overgewicht. Tegelijkertijd groeit de druk op huisartsen en ziekenhuizen. Daarom verschuift de aandacht steeds meer van behandelen naar voorkomen. En bewegen hoort daar ook bij.” 

Het Leefstijl- en Beweegloket Helmond sluit naadloos aan bij die ontwikkeling. In plaats van te wachten tot gezondheidsproblemen verergeren, worden inwoners eerder geholpen om gezonder te leven. Het loket richt zich in eerste instantie met name op 55-plussers en andere volwassenen met een verhoogd gezondheidsrisico die onvoldoende bewegen. Vaak weten zij wel dat meer bewegen goed voor hen is, maar blijkt de stap naar regulier sport- of beweegaanbod te groot. 

Dat ligt volgens Jibb+ niet aan de sportverenigingen zelf, maar aan de aansluiting tussen vraag en aanbod. "We scheren ouderen nog te vaak over één kam", vertelt de manager. "En wat is ‘een oudere’? En vrouw van 61 heeft heel andere wensen dan iemand van 88 die net een valpreventietraject heeft gevolgd. Toch wordt nog regelmatig hetzelfde aangeboden. Dan ontstaat er een mismatch tussen de behoefte van mensen en het aanbod."

Juist daar komt de beweegmakelaar in beeld. Tijdens een persoonlijk gesprek kijkt hij of zij niet alleen naar iemands gezondheid, maar ook naar motivatie, zelfvertrouwen, sociale contacten, vervoer en financiële mogelijkheden. Pas daarna volgt de zoektocht naar een passende activiteit. Dat kan een wandelgroep zijn, een leefstijlprogramma of meedoen bij een bestaande sportvereniging. En als passend aanbod ontbreekt, helpt de beweegmakelaar bij het opzetten van een nieuwe beweeggroep in de wijk.”

Bewoners worden kartrekkers 
Deze groepen worden opgezet volgens het landelijke Vitality Club-principe: inwoners bewegen eerst onder begeleiding, maar nemen daarna steeds meer zelf het initiatief. Rob legt uit hoe het principe werkt. “Wij helpen een beweeggroep ongeveer tien tot twaalf weken op weg. Daarna nemen deelnemers het steeds meer zelf over. Zo blijft een groep bestaan, ook als de buurtsportcoach een stap terug doet.” 

Binnen het Beweegloket moeten vijf nieuwe beweeggroepen op deze manier ontstaan, met als doel dat ze na afloop van het project grotendeels zelfstandig verdergaan. Maar daar houdt de begeleiding niet op. Deelnemers krijgen na vier, acht en zestien weken opnieuw contact. Want de eerste stap zetten is één ding, hem volhouden is vaak de grootste uitdaging. "Gedragsverandering kost tijd", zegt Rob. "Als je mensen na de eerste stap loslaat, is de kans groot dat ze terugvallen in oude gewoontes. Dat zou echt zonde zijn. Daarom blijven we juist in die eerste maanden betrokken."

Bewegen begint in de wijk 
Beweegloket Helmond drijft niet alleen op de eerdergenoemde initiatiefnemers. Ook inwonersinitiatief Kansrijk speelt een belangrijke rol in het opzetten en meedenken rondom de beweeggroepen. Met steun van het BrabantSport Fonds wordt nu vooral geïnvesteerd in randvoorwaarden, zoals huur van de locaties in de wijk en communicatie-uitingen. Maar de steun gaat voornamelijk naar uren voor de buurtsport- en leefstijlcoaches die als beweegmakelaar aan de slag gaan. Zij zijn straks aanwezig in wijkaccommodaties waar mensen makkelijk binnenlopen. De eer is aan Wijkhuis De Geseldonk in Mierlo-Hout. Met best practices op zak wordt daarna uitgebreid naar meer locaties.  
 
Meer over dit project of andere gouden projecten? Bezoek onze fondspagina.